Nieuwsoverzicht

In deze KringloopTip vertelt melkveehouder Thijs Neutel hoe hij op zijn bedrijf met ongeveer 190 melkkoeien werkt aan het verminderen van de ammoniakemissie. Zijn belangrijkste uitgangspunt is het produceren van melk met zo weinig mogelijk dieren per kilogram geproduceerde melk. Door te sturen op efficiëntie binnen de veestapel wil hij verliezen beperken en de kringloop op zijn bedrijf verder sluiten.

Nieuwe berekeningen van Wageningen University & Research laten zien dat afwijkingen in de geschatte weidegrasopname en het eiwitgehalte van vers gras maar een klein effect hebben op de duurzaamheidskengetallen in de KringloopWijzer. Dat geeft duidelijkheid aan melkveehouders die twijfelen aan de berekende versgrasopname, zeker in jaren met droogte of weinig grasgroei. Melkveehouders geven regelmatig aan dat de uitkomsten van de KringloopWijzer niet altijd overeenkomen met hun praktijkervaring. Zo worden uren weidegang handmatig ingevoerd en vormen de basis voor de berekende versgrasopname. Die invoer is soms lastig, omdat de koeien buiten staan, maar bijvoorbeeld niet altijd veel vreten. Ook staat die forfaitaire norm per uur regelmatig ter discussie. Ondanks deze onzekerheden blijkt uit dit onderzoek dat de invloed hiervan op de duurzaamheidsindicatoren zeer beperkt is.

De berekende uitkomsten van kengetallen kunnen per jaar licht verschillen. Soms komt dat door veranderingen op het bedrijf, maar het kan ook liggen aan een aangepaste rekenwijze. Wageningen University & Research maakt daarom inzichtelijk welk deel van de verschillen wordt veroorzaakt door de nieuwe rekenregels. In de notitie zijn de effecten uitgewerkt voor de volgende kengetallen: - Aandeel eiwit van eigen land - Stikstofbodemoverschot - Ammoniakuitstoot - Aandeel blijvend grasland - Broeikasgasemissies - Vastlegging van koolstof in de bodem (bodemkoolstof)

Een uitgebalanceerd jongveerantsoen voorkomt onnodige eiwitoverschotten en helpt de stikstofexcretie én mestafvoer op het bedrijf te beperken. In de praktijk ligt de focus vaak op het melkveerantsoen, maar juist bij jongvee ontstaat snel een te hoog eiwitaanbod, bijvoorbeeld door veel weidegras, graskuil met hoge RE-gehalten of groepsvoeding zonder bijsturing.

Steeds meer melkveehouder zetten in op een lager RE-gehalte in het rantsoen. Projecten, zoals Koeien & Kansen, Netwerk Praktijkbedrijven en Koe en Eiwit laten zien dat sturen naar 155 g RE/ kg ds in het rantsoen niet alleen haalbaar is, maar ook goed zijn voor koe, kringloop en portemonnee. Het verlagen van het RE-gehalte draagt bij aan verminderde ammoniakemissie, een belangrijke stap in het terugdringen van stikstofdepositie op kwetsbare natuurgebieden. De eerdergenoemde projecten laten diverse manieren zien om dit praktisch te realiseren.

In deze video vertelt Thijs Neutel wat het oplevert om zijn koeien altijd vers gras te voeren. Sinds april 2025 werkt hij met een automatisch voersysteem dat meerdere keren per dag vers gras aan zijn melkkoeien verstrekt en legt uit wat voor impact dat mogelijk heeft op de resultaten in zijn KringloopWijzer. Thijs legt in de KringloopTip uit wat de inpassing van dit systeem betekent voor zijn bedrijfsvoering, en hoe het bijdraagt aan efficiënter voeren en minder verliezen. Ook vertelt hij welke effecten het verwacht op de resultaten binnen de KringloopWijzer. Hij verwacht een verhoging van het percentage van eigen land, toename van de stikstof en fosfaatefficiëntie, daling van het stikstofbodemoverschot en verlaging van de methaanuitstoot.

Vanaf 2026 vervalt de derogatie. Dat is een grote verandering voor melkveehouders, maar ook een kans om het bouw- en teeltplan te herzien. De verplichting om minimaal 80 procent grasland te behouden vervalt. Maak daarom komende winter een plan: kies je voor meer bouwland voor voerproductie of marktgewassen, of behoud je juist grasland voor bodemkwaliteit en stikstofbenutting?

De KringloopWijzer wordt jaarlijks doorontwikkeld. Nieuwe wetenschappelijke inzichten worden meegenomen en verbeteringen worden doorgevoerd zodat het aansluit bij de bedrijfsspecifieke omstandigheden. Zo ook de KringloopWijzer versie 2025.

Vers gras en weidegang kunnen een gunstige invloed op de ammoniak- en methaanuitstoot van melkvee hebben, zo blijkt uit onderzoek van Wageningen University & Research. De nieuwste emissiefactoren voor methaan zijn nu verwerkt in de KringloopWijzer. Vier jaar geleden initieerde Cindy Klootwijk van Wageningen Livestock Research, in opdracht van het programma Integraal Aanpakken, een studie naar beweidingseffecten. De focus van dit meerjarige onderzoek lag op de vraag hoe vers gras in het dieet van koeien de uitstoot van methaan beïnvloedt. Binnen een jaar rapporteerde ze al bemoedigende resultaten: de methaanuitstoot daalde namelijk met 10 tot 30 procent.