Hittestress bij vee
Bij de veestapel heeft hittestress vaak een grotere impact. De droge stofopname kan flink dalen (een afname van circa 10% is geen uitzondering), terwijl de onderhoudsbehoefte juist met 7 tot 25% kan stijgen. Het gevolg is een duidelijk slechtere voerbenutting, wat ook zichtbaar wordt in de KringloopWijzer.
Hittestress ontstaat geleidelijk en is geen ‘aan-uit’-verschijnsel. Tegen de tijd dat koeien zichtbaar gaan hijgen, ben je feitelijk al te laat. Moderne sensoren voor activiteit en herkauwen laten vaak al eerder veranderingen zien: een daling in activiteit en herkauwgedrag, meer staan, minder liggen, een stijgende lichaamstemperatuur en een hogere ademhalingsfrequentie. Juist deze combinatie van signalen vraagt om tijdig ingrijpen.
Wat kun je doen?
Er zijn meerdere knoppen om aan te draaien:
Stal
Zorg voor maximale ventilatie, goede dakisolatie en eventueel vernevelaars boven de koeien (zonder dat ligboxen nat worden). De watervoorziening moet volledig op orde zijn: voldoende, fris en schoon drinkwater is cruciaal. Een simpele check: zou je het water zelf ook drinken?
Voeren
- Verschuif het voeren van de ochtend naar de avond. Koeien zijn ’s actiever en nemen dan makkelijker en gelijkmatiger voer op, wat helpt om de pens-pH stabieler te houden.
- Zorg daarnaar voor een hoge energiedichtheid (VEM/kg DS), opgebouwd uit makkelijke energie en goed verteerbare NDF. Dit betekent doorgaansminder ‘structuur in het rantsoen. Het toevoegen van natriumbicarbonaat aan het voer kan helpen als buffer.
- Door zweten verliezen koeien zweten veel natrium (Na) en Kalium (K); aanvulling hiervan is noodzakelijk.
- Ook de eiwitvoorziening vraagt aandacht. Streef naar een laag ruw eiwitgehalte (RE), maar met voldoende darmverteerbaar eiwit (DVE) en een lage onbestendige eiwitbalans (OEB). Een hoge OEB vraagt namelijk extra omzetting in het dier en kost daarmee energie. Energie die onder hittestress juist schaars is.
Over de KringloopWijzer
De KringloopWijzer geeft de melkveehouder inzicht in zijn milieu- en klimaatprestaties op zijn bedrijf, waardoor hij/zij nog beter kan sturen op de benutting van mineralen. De rekenregels van deze tool zijn wetenschappelijk onderbouwd en de ontwikkeling ervan wordt gefinancierd door het ministerie van LNV en ZuivelNL. Het beheer van de Centrale Database van de KringloopWijzer ligt bij ZuivelNL.
Bronvermelding
Contactpersoon: Jan van Middelaar